Sot, ai ka vetëm 2300 banorë, nuk ka banka dhe… as nuk pranon dollarë, pavarësisht se është vendlindja e tyre.
Edhe vendasit nuk janë të vetëdijshëm për rëndësinë e qytetit të tyre. Asnjë shenjë, asnjë monument nuk na kujton se monedha që dominon planetin ka lindur këtu. Guida turistike Jan Frantsovics në Muzeun Mbretëror të Monedhave e thotë këtë me shaka:
“Ne nuk pranojmë dollarë, vetëm kurora, euro ose ndonjëherë rubla”.
Historia fillon në vitin 1516, kur Konti Hieronymus Schlick themeloi qytetin e Joachimsthal (Lugina e Joachim-it). Katër vjet më vonë ai mori lejen për të prerë monedha. Kështu lindi Joachimsthaler-i , i cili shpejt u shkurtua në thaler, që në anglisht i dha jetë fjalës dollar.
Thaleri ishte i peshuar mirë, i besueshëm dhe qarkullonte në sasi të mëdha. Deri në mesin e shekullit të 16-të, 12 milionë thalerë kishin përmbytur Evropën , duke e bërë Jáchymov qendrën më të madhe të minierave në kontinent, me 1,000 miniera dhe 8,000 punëtorë.
Monedha udhëtoi dhe ndryshoi formë: thaler, daler, tallero, talár, talíro, një zinxhir emrash që zgjati deri në shekullin e 20-të.
Si u konvertua thaler, në dollar amerikan
Kolonët holandezë sollën leeuwendaler- in (dollarin luan) në Holandën e Re (Amerika e Veriut). Nga “daler” erdhi “dollar”, një term që u përdor shpejt për të gjitha monedhat e argjendta me peshë të barabartë, madje edhe për monedhën spanjolle prej tetë monedhash.
Në vitin 1792, dollari u vendos si monedha zyrtare e Shteteve të Bashkuara, të njëjtin vit që u shtyp monedha e parë me qindarka.
Historia e errët pas minierave
Kur argjendi mbaroi, minatorët zbuluan një substancë të zezë të panjohur, uranitin. Ai shkaktoi sëmundje misterioze dhe shpesh fatale. Në vitin 1898, Marie Curie zbuloi radiumin dhe poloniumin nga këto shkëmbinj, duke hapur rrugën për epokën bërthamore.
Gjatë periudhës naziste, u kryen eksperimente në reaktorë dhe Oppenheimer mbështetej në uranitin e zonës për studimet e tij. Pas Luftës së Dytë Botërore, minierat u shndërruan në gulag sovjetikë.
Nga viti 1949 deri në vitin 1964, 50,000 të burgosur u detyruan të nxirrnin uranium për programin bërthamor sovjetik.
