Rezervat e bankave qendrore konsiderohen thelbësore për stabilitetin ekonomik global, pasi ato i ndihmojnë vendet të përmbushin detyrimet e tyre të bilancit të pagesave dhe shërbejnë si një mbrojtje kundër goditjeve ekonomike ose gjeopolitike.
Dhjetë vendet me rezervat më të mëdha së bashku mbajnë 9.4 trilionë dollarë në monedha dhe ar, që përfaqëson më shumë se 60% të rezervave totale të botës. Ato janë: Kina, Japonia, Shtetet e Bashkuara, Zvicra, India, Rusia, Arabia Saudite, Hong Kongu, Koreja e Jugut, Singapori.
Rezervat e bankës qendrore mund të konsiderohen si mburojë financiare e një vendi, të përbëra nga monedha të huaja, ari dhe asete të tjera likuide. Këto rezerva luajnë një rol të rëndësishëm në stabilizimin e monedhave dhe menaxhimin e krizave financiare.
Të dhënat për këtë analizë janë marrë nga revista The World Factbook dhe tregojnë vlerat e rezervave të këmbimit valutor dhe të arit të mbajtura nga bankat qendrore të botës deri në fund të vitit 2024. Këto shifra tregojnë se sa të qëndrueshme janë ekonomitë individuale ndaj goditjeve dhe sa ndikim mund të kenë ato në tregjet globale.
Kina është mbajtësja më e madhe në botë e rezervave valutore
World News Journal vlerëson se Kina zotëron deri në 3.5 trilion dollarë rezerva valutore dhe ari, shumë më tepër se çdo vend tjetër.
Sipas The Economics Review, kjo është rezultat i suficiteve tregtare të Kinës, pasi më shumë valutë e huaj po hyn në vend sesa po del jashtë. Për të parandaluar vlerësimin e shpejtë të juanit (RMB), Banka Popullore e Kinës (PBC) ndërhyn në tregun e këmbimit valutor duke blerë valuta të tjera, duke rritur kështu ofertën monetare dhe duke nxitur potencialisht inflacionin.
Për të kundërshtuar këto presione inflacioniste, Kina përdor një strategji të njohur si sterilizim – duke zbatuar masa monetare që janë të kundërta me ndërhyrjen fillestare. Për shembull, nëse Banka Qendrore e Kinës blen rezerva valutore duke përdorur RMB, ajo mund të zbatojë politikë monetare tkurrëse (p.sh., shitjen e letrave me vlerë të qeverisë ose rritjen e kërkesave të rezervës bankare) për të kufizuar zgjerimin e bazës monetare.
Pse është Zvicra në vendin e katërt?
Pas krizës financiare globale të vitit 2008, kërkesa për frangën zvicerane u rrit ndjeshëm, pasi monedha shihej si një strehë e sigurt. Kjo çoi në një presion të fortë për të forcuar frangën.
Për të parandaluar deflacionin dhe forcimin e tepërt të monedhës së saj, Banka Kombëtare Zvicerane (SNB) bleu sasi të mëdha valutash të huaja, të cilat ngadalësuan rritjen e frangës, por rritën ndjeshëm rezervat valutore.
Kohët e fundit, SNB ka përdorur gjithashtu rezervat e saj për të shtypur inflacionin – duke shitur valutë të huaj (gjë që rrit kërkesën për valutë vendase), banka qendrore mund ta forcojë monedhën, t’i bëjë importet më të lira dhe të ulë shkallën e rritjes së çmimeve në nivelin e synuar.
